Waarom je CGM-waarden tijdens het hardlopen kunnen afwijken van je bloedsuiker

Je staat erop, je schoenen zitten goed en je bent klaar voor je run. Je checkt even snel je CGM op je smartwatch: 6.2 mmol/L. Perfect.

Maar halverwege je rondje voel je je wat slap worden, kijk je weer en schiet de waardering omhoog naar 8.5 mmol/L. Of nog erger: hij zakt als een baksteen naar beneden terwijl je je prima voelt. Waar klopt dit niet?

Het is een frustratie die veel hardlopers met een Continue Glucose Monitor (CGM) herkennen.

Je verwacht dat de technologie je bloedsuiker feilloos volgt, maar tijdens het sporten lijkt het soms alsof je sensor een eigen leven leeft. Laten we eens duiken in waarom die cijfers tijdens het hardlopen vaak afwijken van je daadwerkelijke bloedsuiker en wat je daar aan kunt doen.

De technologie achter de CGM: hoe werkt het eigenlijk?

Om te begrijpen waarom je sensor soms de mist in gaat, moet je weten wat er onder je huid gebeurt.

Een CGM-sensor – of het nu van Dexcom, Abbott FreeStyle Libre of Medtronic Guardian is – meet niet rechtstreeks je bloedglucose. In plaats daarvan meet de sensor de glucoseconcentratie in het interstitiële vocht: het vocht dat de cellen omringt.

Stel je voor dat je een emmer water bent. De sensor meet het waterpeil in de emmer, maar niet de kraan die het water aanvoert. Het bloed (de kraan) reageert sneller op veranderingen dan het interstitiële vocht (de emmer). Tijdens rust loopt deze vertraging vaak maar een paar minuten op, maar tijdens intensief hardlopen kan dit verschil groter worden. De sensor meet dus een soort ‘vertraagde’ weergave van wat er in je bloed gebeurt.

Waarom klopt de cijferlijn niet tijdens het hardlopen?

Er zijn talloze redenen waarom je CGM-waarden kunnen afwijken van je werkelijke bloedsuiker als je aan het sporten bent. Het is geen defect; het is vaak gewoon de fysica van je lichaam die de boel op zijn kop zet.

Tijdens het hardlopen gaat je hart sneller pompen. Je lichaam stuurt bloed vooral naar je spieren en longen, en minder naar je huid en het onderhuidse weefsel waar de sensor zit. Omdat de sensor in dat interstitiële vocht zit, kan het zijn dat de toevoer van glucose naar die plek even minder efficiënt verloopt.

1. De impact van je bloedstroom

Dit kan leiden tot een vertraging in de meting. Je bloedsuiker kan al stijgen of dalen, maar de sensor registreert dit pas later.

Dit fenomeen zorgt ervoor dat je tijdens een sprint of een zware klim vaak een vertekend beeld ziet. Hardlopen warmt je lichaam op. Een stijging van je lichaamstemperatuur kan de glucoseopname door je cellen versnellen, wat je bloedsuiker kan verlagen. Tegelijkertijd kan de hitte de werking van de sensor zelf beïnvloeden.

2. Lichaamstemperatuur en warmte

De meeste moderne sensoren zijn goed bestand tegen temperatuurschommelingen, maar extreme hitte (zoals bijvoorbeeld bij een zomerloop in de volle zon) of kou kan de elektrochemische meting licht ontregelen. Het is een kleine factor, maar bij een marathon van 42 kilometer telt elk detail.

Hydratatie is cruciaal, niet alleen voor je prestatie, maar ook voor de nauwkeurigheid van je CGM. Als je uitgedroogd raakt tijdens een lange run, neemt de hoeveelheid vocht in je weefsel af. Dit zorgt ervoor dat de glucoseconcentratie in dat weefsel kunstmatig lijkt te stijgen, terwijl je daadwerkelijke bloedsuiker misschien stabiel blijft.

3. Hydratatie: water is je beste vriend

Een uitgedroogde sensor geeft vaker afwijkende waarden door. Zorg dus dat je niet alleen voor je run, maar ook tijdens het lopen voldoende vocht binnenkrijgt.

Waar draag je je sensor? Op je bovenarm (bij FreeStyle Libre) of op je buik (bij Dexcom)? De plek maakt uit.

4. De locatie van de sensor

Tijdens het hardlopen beweeg je veel, en wrijving van kleding of de impact van het lopen kan de sensor lichtelijk verplaatsen of irriteren. Bovendien zit er op verschillende lichaamsdelen verschillende hoeveelheid vetweefsel.

Een sensor op een vetrijkere plek (zoals de buik bij sommige mensen) kan iets trager reageren op snelle glucoseveranderingen dan een sensor op een arm met meer spierweefsel en bloedtoevoer. Dit is de grootste boosdoener.

5. De vertraging (lag) tussen bloed en vocht

Zoals eerder genoemd, loopt de glucosemeting in het interstitiële vocht altijd een beetje achter op die in het bloed. Tijdens rust is dit 5 tot 10 minuten, maar tijdens intensieve inspanning kan dit oplopen tot 15 minuten of meer. Als je dus je gelletje inneemt en je bloedsuiker schiet omhoog, zie je dat piekje op je CGM pas veel later.

Omgekeerd kan je bloedsuiker dalen terwijl de CGM nog steeds een hoge waarde aangeeft.

Dit gevaarlijke 'lag-effect' is de reden waarom je altijd moet vertrouwen op hoe je je voelt, niet alleen op de cijfers.

Hoe zorg je voor betrouwbaardere metingen tijdens het lopen?

Je kunt de natuur niet bedriegen, maar je kunt wel slimmer omgaan met je data. Hier zijn een paar praktische tips om de beperkingen van CGM-gebruik tijdens intensieve hardloopsessies beter te begrijpen.

Focus op de trendlijn, niet op de exacte waarde

In plaats van te staren naar het getal "8.2 mmol/L", kijk naar de pijl erbij.

Combineer met een vingerprik bij twijfel

Gaat de lijn omhoog, omlaag of stabiel? De trend is vaak betrouwbaarder dan de exacte meting op dat moment. Als je pijl omhoog wijst maar je voelt je wat slap, is de kans groot dat je bloedsuiker aan het stijgen is, maar de sensor achterloopt.

Let op je hydratatie

Hoewel we allemaal van de gemakken van een CGM houden, is een ouderwetse glucometer tijdens het sporten nog steeds de gouden standaard. Als je twijfelt over een waarde – bijvoorbeeld bij een extreem lage of hoge meting – of als je symptomen voelt die niet overeenkomen met de cijfers, prik dan even.

Het is de snelste manier om je sensor te kalibreren en zekerheid te krijgen. Drink niet alleen water, maar let op je elektrolyten. Een gebrek aan zouten kan ervoor zorgen dat je lichaam het vocht minder goed vasthoudt, wat de glucosemeting in je weefselvocht beïnvloedt. Tijdens een lange run is een isotone sportdrank vaak beter dan alleen water om de metingen stabiel te houden.

Sensorplaatsing optimaliseren

Als je merkt dat je sensor tijdens het hardlopen constant afwijkt, probeer dan eens een andere plek.

Veel hardlopers switchen naar de bovenarm omdat daar minder spierbeweging is dan op de buik, wat de meting stabieler kan maken. Let wel op dat je de plek afwisselt om littekenweefsel te voorkomen.

Het mentale spel: vertrouwen vs. data

Uiteindelijk is een CGM een geweldig hulpmiddel, maar het is maar een hulpmiddel. Het is verleidelijk om tijdens een wedstrijd constant naar je pols te staren, maar dat kan je prestatie juist negatief beïnvloeden door extra stress. Leer je lichaam kennen.

Weet je dat je bij een bepaalde hartslag vaak een suikerdip krijgt?

Plan daar op in. Accepteer dat er tijdens het sporten altijd een kleine afwijking kan zijn.

De technologie is de afgelopen jaren enorm verbeterd – denk aan de nauwkeurigheid van de Dexcom G6 of de FreeStyle Libre 3 – maar de interactie tussen een dynamisch lichaam en een statische sensor blijft complex. Door de factoren als temperatuur, hydratatie en de vertraging in je achterhoofd te houden, kun je je run veiliger en plezieriger maken. Kortom: luister naar je lichaam, check de trendlijn en vertrouw op je instinct. Je bloedsuiker is een levend getal, en net als jij tijdens het hardlopen, verandert deze voortdurend.